SuperAgers: Πώς κάποιοι 80άρηδες έχουν εγκέφαλο νεότερο από 40άρη – Τι δείχνει νέα έρευνα Ο όρος SuperAgers χρησιμοποιείται από τους επιστήμονες για να περιγράψει ηλικιωμένους ανθρώπους – συνήθως άνω των 80 ετών – που παρουσιάζουν μνήμη και γνωστικές επιδόσεις αντίστοιχες με άτομα πολύ νεότερης ηλικίας. Νέες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ο εγκέφαλος αυτών των ανθρώπων φαίνεται να γερνά με πιο αργό ρυθμό, διατηρώντας περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη και τη σκέψη σε καλύτερη κατάσταση. Παράγοντες όπως η κοινωνική δραστηριότητα, η πνευματική άσκηση, η σωματική δραστηριότητα και ο υγιεινός τρόπος ζωής φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της γνωστικής υγείας. Η έρευνα γύρω από τους SuperAgers προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τον εγκέφαλο όσο μεγαλώνουμε.
Γίνεται να έχουν ορισμένοι άνθρωποι στα 80 και τα 90 τους χρόνια εγκεφάλους που να λειτουργούν καλύτερα και να μοιάζουν βιολογικά νεότεροι; Νέα μελέτη που εξέτασε τους λεγόμενους «SuperAgers» — μια ομάδα ηλικιωμένων με εξαιρετική μνήμη— διαπίστωσε ότι παράγουν διπλάσιους νέους νευρώνες από τους συνομηλίκους τους με υγιή γνωστική λειτουργία και 2,5 φορές περισσότερους από άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι εγκέφαλοί τους έχουν μεγαλύτερη νευροπλαστικότητα από ό,τι ενήλικες ηλικίας 30 και 40 ετών.
«Αυτό δείχνει ότι ο γερασμένος εγκέφαλος έχει την ικανότητα να αναγεννάται και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό», δήλωσε η Αμερικανίδα κλινική νευροψυχολόγος και συν-συγγραφέας της μελέτης Δρ. Tamar Gefen από το Πανεπιστήμιο Northwestern, σύμφωνα με το CNN. Εξήγησε ότι ενώ οι ώριμοι νευρώνες είναι σταθεροί, οι νεαροί νευρώνες είναι εξαιρετικά προσαρμοστικοί, ικανοί να αναπτυχθούν, να ενσωματωθούν και να «δικτυωθούν μέσα σε έναν εγκέφαλο».
«Οι SuperAgers παρουσιάζουν διατήρηση ανώριμων νευρώνων με αυξημένη διεγερσιμότητα — είναι “ετοιμοπόλεμοι” και έτοιμοι να ενεργοποιηθούν. Αυτός είναι ένας πιο νεανικός εγκέφαλος», είπε. Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ένα μοναδικά υποστηρικτικό περιβάλλον στον ιππόκαμπο που ευνοεί τη νευρογένεση. Η Gefen το χαρακτήρισε ως «βιολογική απόδειξη ότι οι SuperAgers έχουν πιο εύπλαστους εγκεφάλους».
«Το προφίλ της νευρογένεσης στους SuperAgers δείχνει ανθεκτικότητα. Έτσι, είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις φθορές του χρόνου», πρόσθεσε η Αμερικανίδα νευροεπιστήμονας και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Orly Lazarov.
Ενώ η γενετική μπορεί να παίζει ρόλο, ο Δρ. Richard Isaacson έδωσε έμφαση και στην επίδραση του τρόπου ζωής. «Οι μελέτες μας διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, συμπεριλαμβανομένης της διατροφής, της άσκησης, της μείωσης του άγχους και της βελτιστοποίησης του ύπνου… μπορούν επίσης να αναπτύξουν περιοχές του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένου του ιππόκαμπου», είπε.
Πώς να διατηρήσετε τη γνωστική υγεία κατά τη γήρανση;
Η διατήρηση της γνωστικής υγείας συνδέεται στενά με τις καθημερινές συνήθειες. Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2025 με τίτλο «Cognitive interventions for healthy older adults: A systematic meta-review», η γνωστική εξάσκηση (cognitive training) παρουσιάζει τις ισχυρότερες αποδείξεις για τη βοήθεια υγιών ηλικιωμένων να διατηρήσουν ή να βελτιώσουν τις δεξιότητες σκέψης τους.
Έρευνες δείχνουν ότι:
Τι είναι ένας SuperAger και τι κάνει τον εγκέφαλό του διαφορετικό;
Για να χαρακτηριστεί κάποιος ως «SuperAger», πρέπει να είναι άνω των 80 ετών και να ολοκληρώσει εκτεταμένες γνωστικές δοκιμασίες που ωθούν στα όρια την ανάκληση μνήμης. Η Αμερικανίδα Emily Rogalski, καθηγήτρια νευρολογίας, εξήγησε ότι πρέπει να έχουν εξαιρετική επεισοδιακή μνήμη — την ικανότητα ανάκλησης καθημερινών γεγονότων και προηγούμενων προσωπικών εμπειριών. Σημείωσε επίσης ότι οι SuperAgers έχουν παρόμοιο δείκτη νοημοσύνης (IQ) με τον μέσο όρο, οπότε οι διαφορές δεν οφείλονται απλώς στην ευφυΐα.
Πολλοί SuperAgers μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά:
Ωστόσο, οι υγιεινές συνήθειες δεν είναι καθολικές. Κάποιοι έχουν καρδιοπάθειες ή διαβήτη, γεγονός που δείχνει ότι η διαφορά έγκειται στη δομή του εγκεφάλου τους.
Οι αναλύσεις έδειξαν ότι ο προσαγώγιος φλοιός —που συνδέεται με την προσοχή— είναι πιο παχύς στους SuperAgers από ό,τι σε άτομα ηλικίας 50 έως 69. Επίσης, ο ιππόκαμπός τους περιέχει τρεις φορές λιγότερες «πλάκες» πρωτεΐνης ταυ (χαρακτηριστικό της νόσου Αλτσχάιμερ).
Αντιγήρανση: Πρωτοποριακό app κάνει τον εγκέφαλο 10 χρόνια νεότερο
Επιπλέον, βρέθηκαν ασυνήθιστα μεγάλοι και υγιείς νευρώνες στον ενδορινικό φλοιό, οι οποίοι περιγράφηκαν ως «πανέμορφοι και τεράστιοι», κάτι που δείχνει μια ισχυρή δομική ακεραιότητα που τους κάνει πιο ανθεκτικούς.
Πηγές: CNN, PMC, MDPI, PMC, ScienceDirect, ScienceDirect, ScienceDirect
ΠΗΓΗ: www.oloygeia.gr
ΠΗΓΗ: www.giatros-in.gr
Πηγή: www.truelife.gr
