Η σχέση ανάμεσα στη διατροφή και τη μακροζωία αποτελεί αντικείμενο έντονου επιστημονικού ενδιαφέροντος εδώ και δεκαετίες. Αν και οι φυτικές δίαιτες έχουν συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων στη μέση ηλικία, ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι στην πολύ προχωρημένη ηλικία η εικόνα μπορεί να είναι πιο σύνθετη.
Μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη από την Κίνα, η οποία παρακολούθησε περισσότερους από 5.000 ενήλικες ηλικίας 80 ετών και άνω, έδειξε ότι όσοι περιλάμβαναν κρέας στη διατροφή τους είχαν αυξημένες πιθανότητες να φτάσουν τα 100 χρόνια, σε σύγκριση με όσους το απέφευγαν πλήρως. Τα δεδομένα προέρχονται από τη μακροχρόνια παρακολούθηση της υγείας ηλικιωμένων και καλύπτουν περίοδο περίπου δύο δεκαετιών.
Ωστόσο, τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι το κρέας «εξασφαλίζει» τη μακροζωία. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σχέση αυτή αφορά συγκεκριμένες συνθήκες και πληθυσμούς και δεν μπορεί να γενικευτεί σε όλες τις ηλικίες.
Η διαφορά όμως είναι στην ηλικία – Τι συμβαίνει λοιπόν στην τρίτη ηλικία;
Ένας βασικός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι αυτή η μελέτη επικεντρώθηκε σε άτομα 80 ετών και άνω. Όσο μεγαλώνουμε, οι φυσιολογικές ανάγκες του σώματος αλλάζουν ριζικά. Ο μεταβολισμός επιβραδύνεται, η όρεξη μειώνεται, η μυϊκή μάζα και η οστική πυκνότητα τείνουν να φθίνουν, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος υποσιτισμού και εύθραυστης υγείας.
Σε νεότερες ηλικίες, ο κύριος στόχος της διατροφής μπορεί να είναι η πρόληψη χρόνιων νοσημάτων, αλλά σε πολύ μεγάλη ηλικία, όπως γύρω στα 80–90 — οι προτεραιότητες μετατοπίζονται. Τότε περισσότερο από την πρόληψη νόσων, προέχει η διατήρηση της μυϊκής μάζας, η αποφυγή απώλειας βάρους και η εξασφάλιση επαρκούς πρόσληψης θρεπτικών συστατικών σε κάθε γεύμα.
Το γεγονός ότι οι μη-καταναλωτές κρέατος είχαν μικρότερη πιθανότητα μακροζωίας στη μελέτη φαίνεται να σχετίζεται με το ότι πολλοί από αυτούς ήταν λιποβαρείς. Αντίθετα, ανάμεσα σε ενηλίκους με φυσιολογικό βάρος, δεν παρατηρήθηκε αυτή η σχέση.
Το να είναι κάποιος λιποβαρής στην τρίτη ηλικία συνδέεται ήδη με αυξημένο κίνδυνο ευθραυστότητας, πτώσεων και θανάτου, γεγονός που μπορεί να εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τα ευρήματα της μελέτης. Επιπλέον, η μελέτη ήταν παρατηρητική — δείχνει συσχετίσεις, όχι αιτιώδη σχέση. Δηλαδή, το ότι δύο πράγματα συμβαίνουν μαζί δεν σημαίνει ότι το ένα προκαλεί το άλλο.
Γιατί παίζει ρόλο η ηλικία
Στην τρίτη και τέταρτη ηλικία, οι ανάγκες του οργανισμού αλλάζουν σημαντικά. Η μυϊκή μάζα μειώνεται, η οστική πυκνότητα φθίνει και ο κίνδυνος υποσιτισμού αυξάνεται. Σε αυτό το πλαίσιο, η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και βασικών μικροθρεπτικών συστατικών γίνεται καθοριστική για τη διατήρηση της λειτουργικότητας και της ανθεκτικότητας του οργανισμού.
Στη μελέτη, η χαμηλότερη πιθανότητα μακροζωίας στους αυστηρά μη καταναλωτές κρέατος φάνηκε να σχετίζεται κυρίως με χαμηλό σωματικό βάρος. Αντίθετα, σε άτομα με φυσιολογικό βάρος δεν παρατηρήθηκε ουσιαστική διαφορά. Το να είναι κάποιος λιποβαρής σε πολύ μεγάλη ηλικία έχει ήδη συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο ευθραυστότητας, πτώσεων και θνησιμότητας.
Δεν είναι μόνο το κρέας
Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι άτομα που δεν κατανάλωναν κρέας, αλλά έτρωγαν ψάρι, αυγά ή γαλακτοκομικά προϊόντα, είχαν αντίστοιχες πιθανότητες να φτάσουν τα 100 με τους κρεατοφάγους. Τα τρόφιμα αυτά παρέχουν πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, ασβέστιο και βιταμίνες όπως η Β12 και η D, που είναι κρίσιμες για τη μυϊκή και οστική υγεία στις μεγάλες ηλικίες.
Αυτό υποδηλώνει ότι ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι τόσο η κατανάλωση κρέατος καθαυτή, όσο η συνολική επάρκεια της διατροφής και η αποφυγή απώλειας βάρους και μυϊκής μάζας.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
Η μελέτη είναι παρατηρητική, άρα δείχνει συσχετίσεις και όχι αιτιώδη σχέση. Δεν αναιρεί τα οφέλη της φυτικής διατροφής στη μέση ηλικία, αλλά αναδεικνύει την ανάγκη προσαρμογής της διατροφής καθώς αλλάζουν οι ανάγκες του οργανισμού με την πάροδο των χρόνων.
Συμπερασματικά, η υγιής γήρανση δεν βασίζεται σε απόλυτους κανόνες. Στη μεγάλη ηλικία, η διατροφική επάρκεια, η διατήρηση της μυϊκής μάζας και η συνολική ποιότητα ζωής φαίνεται να παίζουν πιο καθοριστικό ρόλο από την αυστηρή προσήλωση σε ένα συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο.
ΠΗΓΗ: www.giatros-in.gr
Πηγή: www.truelife.gr
