Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς τον τρόπο με τον οποίο αναζητούμε, παράγουμε και διακινούμε πληροφορίες, επηρεάζοντας πλέον και τον χώρο της υγείας.
Οι εφαρμογές της μπορούν να υποστηρίξουν στη διάγνωση του νοσήματος και στην αντιμετώπισή του, στην επικοινωνία του επαγγελματία με το κοινό, να εξηγήσει δύσκολες έννοιες με απλό τρόπο και να υποστηρίξει εκστρατείες ενημέρωσης.
Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, καθώς μπορεί να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για κάτι πολύ επικίνδυνο: την παραγωγή και διάδοση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών για θέματα υγείας, με άμεσες συνέπειες για τη δημόσια υγεία, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.
Αλλάζει το τοπίο της παραπληροφόρησης στην υγεία
Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό BMC Public Health, η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο της παραπληροφόρησης στην υγεία, γιατί κάνει πιο εύκολη, πιο γρήγορη και πιο πειστική τη δημιουργία ψευδών ιστοριών.
«Ένα ψευδές κείμενο για μια θεραπεία, ένα εμβόλιο ή μια ασθένεια μπορεί πλέον να γραφτεί με ύφος “επιστημονικό”, να περιλαμβάνει ψεύτικες αναφορές, να φαίνεται καλοδομημένο και να μοιάζει αξιόπιστο. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, γιατί πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν αν ένα κείμενο έχει γραφτεί από άνθρωπο ή από AI, αλλά και αν οι πληροφορίες που περιέχει είναι σωστές», εξηγεί η κ. Ψαλτοπούλου.
Τονίζει ότι η ανασκόπηση δείχνει επίσης ότι τα υπάρχοντα συστήματα εντοπισμού τέτοιου περιεχομένου δεν είναι ακόμη αρκετά αξιόπιστα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι η ψευδής πληροφορία παράγεται εύκολα, αλλά και ότι μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή άρθρου, ανάρτησης, εικόνας ή ακόμη και βίντεο που δείχνει αληθοφανές.
Σύμφωνα με την ίδια, το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εκεί, οι πληροφορίες δεν διαδίδονται πάντα επειδή είναι σωστές, αλλά επειδή προκαλούν φόβο, θυμό, εντύπωση ή αίσθηση επείγοντος. Ένα ψευδές μήνυμα για την υγεία μπορεί να κοινοποιηθεί χιλιάδες φορές πριν προλάβει κάποιος ειδικός να το ελέγξει.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παράγει πολλές παραλλαγές του ίδιου ψευδούς ισχυρισμού, προσαρμοσμένες σε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων: γονείς, ηλικιωμένους, άτομα με χρόνια νοσήματα ή ανθρώπους που ήδη δυσπιστούν απέναντι στους θεσμούς. Έτσι, η παραπληροφόρηση γίνεται πιο «προσωπική» και, γι’ αυτό, πιο πειστική. Ένα μήνυμα που απευθύνεται σε έναν νέο γονέα μπορεί να δίνει έμφαση στον φόβο για την ασφάλεια του παιδιού, ενώ ένα άλλο, προς ηλικιωμένους, μπορεί να εκμεταλλεύεται την αγωνία για παρενέργειες ή χρόνιες παθήσεις».
Χαρακτηριστικό πεδίο παραπληροφόρησης ο εμβολιασμός
Όπως αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο εμβολιασμός είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πεδία όπου η παραπληροφόρηση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
«Τα εμβόλια έχουν συμβάλει στον έλεγχο ή ακόμη και στην εξάλειψη σοβαρών ασθενειών, όπως η ευλογιά, η πολιομυελίτιδα και η ιλαρά. Παρ’ όλα αυτά, οι ψευδείς ισχυρισμοί για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους συνεχίζουν να επηρεάζουν αποφάσεις. Όταν κάποιος διαβάζει επανειλημμένα ότι ένα εμβόλιο είναι “επικίνδυνο”, “πειραματικό” ή “κρύβει συμφέροντα”, μπορεί να αρχίσει να αμφιβάλλει, ακόμη κι αν οι ισχυρισμοί αυτοί δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Η επανάληψη παίζει σημαντικό ρόλο: όσο πιο συχνά συναντάμε έναν ισχυρισμό, τόσο πιο οικείος και αληθοφανής μπορεί να μας φαίνεται. Αυτή η διστακτικότητα δεν επηρεάζει μόνο το άτομο, αλλά και την κοινότητα, γιατί μειώνει τη συλλογική προστασία» .
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει και μέρος της λύσης
Παρόλα αυτά, μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Vaccine δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μόνο μέρος του προβλήματος, αλλά μπορεί να αποτελέσει και μέρος της λύσης.
Η μελέτη εξέτασε αν μηνύματα που δημιουργούνται με τη βοήθεια AI μπορούν να διορθώσουν λανθασμένες πεποιθήσεις για τα εμβόλια. Σε πείραμα με 1.435 ενήλικες στις ΗΠΑ, βρέθηκε ότι ορισμένα διορθωτικά μηνύματα που δημιουργήθηκαν από το ΑΙ μείωσαν τις λανθασμένες πεποιθήσεις, ειδικά όταν ήταν προσαρμοσμένα σε χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως η εξωστρέφεια.
Αυτό σημαίνει ότι η σωστή ενημέρωση μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική όταν λαμβάνει υπόψη το κοινό στο οποίο απευθύνεται. Ωστόσο, τα μηνύματα που στόχευαν άτομα με έντονες ψευδοεπιστημονικές πεποιθήσεις δεν ήταν πάντα αποτελεσματικά και σε κάποιες περιπτώσεις μπορούσαν να έχουν αντίθετο αποτέλεσμα, εξηγεί η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ.
«Αυτό μας δείχνει ότι ο τρόπος που επικοινωνούμε έχει μεγάλη σημασία. Ένα μήνυμα που ακούγεται επιθετικό, ειρωνικό ή περιφρονητικό μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να κλειστεί περισσότερο στις απόψεις του. Αντίθετα, ένα μήνυμα που αναγνωρίζει τις ανησυχίες του, μιλά με σεβασμό και εξηγεί καθαρά τα δεδομένα έχει περισσότερες πιθανότητες να βοηθήσει. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η δημόσια υγεία δεν χρειάζεται μόνο επιστημονική ακρίβεια, αλλά και επικοινωνιακή ευαισθησία. Οι άνθρωποι συχνά δεν απορρίπτουν τα εμβόλια επειδή “δεν θέλουν να μάθουν”, αλλά επειδή φοβούνται, μπερδεύονται ή δεν εμπιστεύονται τις πηγές πληροφόρησης», τονίζει η κ. Ψαλτοπούλου.
Καταλήγει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, λοιπόν, είναι ένα ισχυρό εργαλείο. Μπορεί να πολλαπλασιάσει την παραπληροφόρηση, αλλά μπορεί και να συμβάλει στη σωστή ενημέρωση, αρκεί να χρησιμοποιείται με έλεγχο, διαφάνεια και ανθρώπινη επίβλεψη. «Στον χώρο της υγείας, και ιδιαίτερα στον εμβολιασμό, το ζητούμενο δεν είναι να φοβηθούμε την τεχνολογία, αλλά να τη χρησιμοποιήσουμε υπεύθυνα, με στόχο την προστασία της εμπιστοσύνης και της δημόσιας υγείας. Σίγουρα η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι συμπαραστάτης και όχι αντικαταστάτης του επαγγελματία υγείας, αφού δεν μπορεί να διενεργήσει την κλινική εξέταση, ούτε να συνταγογραφήσει και να υπογράψει για την φαρμακευτική ή άλλη αγωγή, αναλαμβάνοντας και την αντίστοιχη νομική ευθύνη».
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το magazinenews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr
