Η αναζήτηση ζωής πέρα από το ηλιακό μας σύστημα έκανε ένα ακόμη σημαντικό βήμα, καθώς ερευνητές ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν ατμόσφαιρα γύρω από έναν πλανήτη παρόμοιο με τη Γη, ο οποίος βρίσκεται 49 έτη φωτός μακριά και ενδέχεται να διαθέτει υγρό νερό στην επιφάνειά του.
Ατμόσφαιρες έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν γύρω από αέριους γίγαντες και τους λεγόμενους «υπο-Ποσειδώνες» (sub-Neptunes). Ενδείξεις για ατμόσφαιρες έχουν επίσης βρεθεί σε βραχώδεις εξωπλανήτες που όμως βρίσκονται εκτός της κατοικήσιμης ζώνης του άστρου τους – δηλαδή της περιοχής όπου θα μπορούσε να υπάρχει υγρό νερό στην επιφάνεια ενός πλανήτη και, κατά συνέπεια, οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη ζωής.
Ωστόσο, η νέα ανακάλυψη είναι διαφορετική.
«Πρόκειται για την πρώτη παρατηρησιακά επιβεβαιωμένη ατμόσφαιρα σε έναν βραχώδη πλανήτη που βρίσκεται στην κατοικήσιμη ζώνη, έξω από το ηλιακό μας σύστημα», δήλωσε ο Δρ Κόλιν Τσέρουμπιμ, πρώτος συγγραφέας της μελέτης, ο οποίος μέχρι πρόσφατα εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανακάλυψη αποτελεί επίσης την πρώτη άμεση ανίχνευση συγκεκριμένου ατμοσφαιρικού στοιχείου σε οποιονδήποτε βραχώδη εξωπλανήτη, είτε βρίσκεται στην κατοικήσιμη ζώνη είτε όχι. «Είναι μια πραγματικά συναρπαστική ανακάλυψη, γιατί τοποθετεί τον LHS 1140b στην κορυφή της λίστας ως το πιο υποσχόμενο και ενδιαφέρον φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη της αστροβιολογίας και της κατοικησιμότητας πέρα από το ηλιακό μας σύστημα», ανέφερε.
Ο πλανήτης LHS 1140b έχει μάζα περίπου 5,6 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης και ακτίνα κατά 70% μεγαλύτερη. Παρότι παρουσιάζει ορισμένες ομοιότητες με τη Γη, όπως η γενική του σύσταση και η θερμοκρασία του, διαφέρει σημαντικά σε άλλα χαρακτηριστικά: είναι πιθανότατα παλιρροϊκά συγχρονισμένος (η ίδια πλευρά του βλέπει συνεχώς το άστρο του), μπορεί να διαθέτει πολύ περισσότερο νερό και πιθανότατα έχει μια εντελώς διαφορετική ατμόσφαιρα.
Ο πλανήτης ανακαλύφθηκε το 2017 και βρίσκεται σχετικά κοντά σε κοσμική κλίμακα, περιφερόμενος γύρω από έναν μικρό ερυθρό νάνο στον αστερισμό του Κήτους. Το άστρο αυτό είναι μικρότερο και λιγότερο φωτεινό από τον Ήλιο, αλλά εκπέμπει μεγαλύτερο ποσοστό της ενέργειάς του με τη μορφή ιονίζουσας ακτινοβολίας.
Ο Τσέρουμπιμ εξήγησε ότι, χάρη στη νέα μελέτη, γνωρίζουμε πλέον πως ο LHS 1140b διαθέτει όλα τα βασικά συστατικά ενός δυνητικά κατοικήσιμου περιβάλλοντος: είναι ένας κυρίως βραχώδης πλανήτης, η θερμοκρασία του επιτρέπει την ύπαρξη υγρού νερού και διαθέτει ατμόσφαιρα που μπορεί να συγκρατεί το νερό και να προστατεύει την επιφάνειά του από τη βλαβερή ακτινοβολία. Επιπλέον, το άστρο του είναι σχετικά ήρεμο και παρουσιάζει λίγες αστρικές εκλάμψεις.
«Είναι λοιπόν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον μέρος για να συνεχίσουμε τις έρευνες, ιδιαίτερα στην αναζήτηση ενδείξεων ζωής», είπε.
Η ερευνητική ομάδα ανέφερε επίσης ότι δεν εντόπισε ατμόσφαιρα γύρω από τον LHS 1140c, έναν ακόμη βραχώδη πλανήτη που περιφέρεται γύρω από το ίδιο άστρο.
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, οι ερευνητές περιγράφουν πώς παρατήρησαν τον LHS 1140b τη στιγμή που περνούσε μπροστά από το άστρο του, χρησιμοποιώντας ένα υπέρυθρο φασματογράφο εγκατεστημένο στο τηλεσκόπιο Magellan Clay, στο Αστεροσκοπείο Las Campanas στη Χιλή.
Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν το 2024 αποκάλυψαν την παρουσία ηλίου που διαφεύγει από τον πλανήτη προς το διάστημα.
Ο Τσέρουμπιμ δήλωσε ότι η ομάδα απέκλεισε κάθε άλλη πιθανή εξήγηση για το σήμα του ηλίου, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας να προερχόταν από την ατμόσφαιρα της Γης.
Η καθηγήτρια Αστροφυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Τζέιν Μπέρκμπι, χαρακτήρισε τη μελέτη «φανταστική ανακάλυψη». Όπως εξήγησε, οι ερυθροί νάνοι είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος άστρων στον Γαλαξία και επομένως προσφέρουν τις καλύτερες ευκαιρίες για τη μελέτη βραχωδών εξωπλανητών στην κατοικήσιμη ζώνη τους. Ωστόσο, τα άστρα αυτά είναι συχνά ιδιαίτερα ενεργά και μπορούν να απογυμνώσουν τους πλανήτες τους από την ατμόσφαιρά τους, αφήνοντάς τους με εξαιρετικά αραιή ατμόσφαιρα ή χωρίς καθόλου.
Παραδόξως, το ήλιο δεν ανιχνεύθηκε σε παρατηρήσεις του LHS 1140b που πραγματοποιήθηκαν το 2025. Ο Τσέρουμπιμ παραδέχθηκε ότι αυτό προκάλεσε έκπληξη, οδηγώντας τον ίδιο και άλλους επιστήμονες να επανεξετάσουν προσεκτικά τα αρχικά δεδομένα.
«Αποκλείσαμε με βεβαιότητα κάθε πιθανό ψευδώς θετικό αποτέλεσμα που μπορέσαμε να σκεφτούμε», δήλωσε.
Η Μπέρκμπι πρόσθεσε ότι «η ανακάλυψη μιας ατμόσφαιρας γύρω από τον LHS 1140b αποτελεί καθοριστικό βήμα για την κατανόηση του πώς είναι να υπάρχει ένας πλανήτης γύρω από έναν ερυθρό νάνο».
«Είναι επίσης συναρπαστικό ότι το σήμα μεταβάλλεται. Αυτό δείχνει πώς αντιδρά η ατμόσφαιρα του εξωπλανήτη στην έντονη υπεριώδη ακτινοβολία του άστρου του και ίσως μας αποκαλύψει πώς αυτές οι μεταβολές επηρεάζουν και τις συνθήκες στην επιφάνειά του. Αναπόφευκτα γεννιέται το ερώτημα αν θα μπορούσε να ευδοκιμήσει ζωή εκεί και, αν ναι, τι είδους προστατευτικούς μηχανισμούς θα έπρεπε να έχει εξελίξει.»
Θετικά σχολίασε τα αποτελέσματα και η Δρ Γιαμίλα Μιγκέλ από το Αστεροσκοπείο του Λάιντεν στην Ολλανδία. Όπως επισήμανε, ήταν ήδη γνωστό ότι οι πλανήτες που βρίσκονται κοντά στα άστρα τους μπορούν να χάνουν αέρια της ατμόσφαιράς τους προς το διάστημα.
«Αυτό που κάνει τον συγκεκριμένο πλανήτη τόσο ενδιαφέρον είναι ότι χάνει αρκετό μέρος της ατμόσφαιράς του ώστε να μπορούμε να το ανιχνεύσουμε από τη Γη, κάτι που δεν είναι καθόλου εύκολο για έναν μικρό, βραχώδη πλανήτη», είπε.
Η Μιγκέλ διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι παρατηρήσεις αφορούν αέρια που διαφεύγουν από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και όχι από τα χαμηλότερα στρώματα ή από περιοχές κοντά στην επιφάνεια, όπου θα αναμενόταν να αναπτυχθεί ζωή.
«Επομένως, δεν θεωρώ ότι τα συγκεκριμένα αποτελέσματα έχουν άμεσες συνέπειες για την ανίχνευση ζωής σε άλλους πλανήτες», κατέληξε.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το magazinenews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr
