Πάρκινσον: Πως διαφέρουν τα συμπτώματα και η εξέλιξη της νόσου σε γυναίκες και άνδρες Η νόσος Πάρκινσον αποτελεί τη ταχύτερα αυξανόμενη νευρολογική διαταραχή, με περισσότερα από 10 εκατομμύρια περιστατικά παγκοσμίως.
Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο αναμένεται να υπερτριπλασιαστεί από το 2020 έως το 2050. Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των ασθενών, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά που δεν γνωρίζουμε για το πώς εκδηλώνεται και εξελίσσεται.
Μια πρόσφατη μεγάλης κλίμακας μελέτη, που περιλάμβανε σχεδόν 11.000 Αυστραλούς με Πάρκινσον, ανέδειξε σημαντικά στοιχεία για τα συμπτώματα, τους παράγοντες κινδύνου και τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Όπως εξηγεί η Λίντσεϊ Κόλινς-Πράινο, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Σχολή Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας, τα ευρήματα αυτά βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση της νόσου.
Τέτοιες μελέτες δείχνουν ότι τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Κάθε άτομο βιώνει τη νόσο διαφορετικά, τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς την εξέλιξη.
Η πορεία της νόσου διαφέρει επίσης από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν αυτή την εξέλιξη μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση και στην πιο εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Τι είναι η νόσος Πάρκινσον;
Η νόσος Πάρκινσον είναι μια προοδευτική πάθηση, κατά την οποία τα κύτταρα που παράγουν ντοπαμίνη στη «μέλαινα ουσία» του εγκεφάλου αρχίζουν να εκφυλίζονται. Παράλληλα, συμβαίνουν και άλλες αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Θεωρείται κυρίως κινητική διαταραχή, με βασικά συμπτώματα:
Ωστόσο, περιλαμβάνει και λιγότερο γνωστά μη κινητικά συμπτώματα, όπως:
Αν και συχνά αποκαλούνται «αόρατα» συμπτώματα, μπορεί να επηρεάζουν έντονα την ποιότητα ζωής.
Τι έδειξε η νέα έρευνα;
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα της Αυστραλιανής Μελέτης Γενετικής για τη Νόσο του Πάρκινσον, που ξεκίνησε το 2020 από το Ινστιτούτο QIMR Berghofer.
Συνολικά, 10.929 άτομα με Πάρκινσον συμμετείχαν, παρέχοντας δείγματα σάλιου για γενετική ανάλυση.
1. Τα μη κινητικά συμπτώματα είναι πολύ συχνά
Η έρευνα επιβεβαίωσε ότι τα μη κινητικά συμπτώματα εμφανίζονται συχνά. Μεταξύ αυτών:
Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι το 96% των συμμετεχόντων παρουσίασε διαταραχές ύπνου, όπως αϋπνία ή υπνηλία.
2. Παράγοντες κινδύνου
Η μελέτη προσέφερε καλύτερη εικόνα για τους παράγοντες κινδύνου.
Η ηλικία παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας. Η μέση ηλικία εμφάνισης των πρώτων συμπτωμάτων ήταν τα 64 έτη, ενώ η διάγνωση γινόταν κατά μέσο όρο στα 68 έτη.
3. Ο ρόλος γονιδίων και περιβάλλοντος
Περίπου το 25% των συμμετεχόντων είχε οικογενειακό ιστορικό. Ωστόσο, μόνο το 10-15% των περιπτώσεων σχετίζεται άμεσα με συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι οι οικογένειες μοιράζονται και περιβαλλοντικούς παράγοντες, όχι μόνο γονίδια.
Παράγοντες όπως η έκθεση σε φυτοφάρμακα ή τραυματισμοί στο κεφάλι φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο. Οι άνδρες παρουσίασαν μεγαλύτερη έκθεση σε αυτούς τους παράγοντες.
Συνολικά, η πλειονότητα των περιστατικών (85–90%) αποδίδεται σε συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων μαζί με την ηλικία.
4. Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών
Η νόσος εμφανίζεται περίπου 1,5 φορές πιο συχνά στους άνδρες. Στη μελέτη, το 63% των συμμετεχόντων ήταν άνδρες.
Ωστόσο, η εκδήλωση και η εξέλιξη της νόσου διαφέρουν μεταξύ των φύλων.
Οι γυναίκες:
Οι άνδρες:
Περιορισμοί της μελέτης
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα δεδομένα προέρχονται από τον πληθυσμό της Αυστραλίας και βασίζονται κυρίως σε αυτοαναφορές, οι οποίες μπορεί να μην είναι πάντα απόλυτα ακριβείς.
Επιπλέον, δεν έγινε σαφής σύγκριση με άτομα ίδιας ηλικίας χωρίς τη νόσο, ούτε εξετάστηκε πλήρως η εξέλιξη των συμπτωμάτων με την πάροδο του χρόνου.
Αυτά τα στοιχεία αποτελούν σημαντικά πεδία για μελλοντική έρευνα.
ΠΗΓΗ: www.giatros-in.gr
Πηγή: www.truelife.gr

