Ο καρκίνος συχνά θεωρείται θέμα τύχης ή γενετικής προδιάθεσης, όμως τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων θα μπορούσε να είχε προληφθεί. Σύμφωνα με μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες, οι περισσότερες αποτρέψιμες μορφές καρκίνου συνδέονται άμεσα με δύο βασικές καθημερινές συνήθειες.
Οι συνήθειες αυτές επηρεάζουν τον οργανισμό σε βάθος χρόνου, προκαλώντας χρόνιες φλεγμονές, ορμονικές διαταραχές και κυτταρικές αλλοιώσεις. Το άρθρο αυτό εξηγεί ποιες είναι αυτές οι δύο συνήθειες, πώς σχετίζονται με τον καρκίνο και γιατί η αλλαγή τους μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Η ενημέρωση και η πρόληψη παίζουν καθοριστικό ρόλο στη μακροχρόνια υγεία.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότερα από το 1/3 των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.
Ειδικότερα, οι καρκίνοι του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό αυτών των περιπτώσεων.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο εκατομμύρια θανατηφόρα περιστατικά καρκίνου θα μπορούσαν να προληφθούν μέσω ιατρικών παρεμβάσεων, αλλαγών στον τρόπο ζωής, περιορισμού των επαγγελματικών κινδύνων ή μείωσης της έκθεσης σε περιβαλλοντικούς ρύπους.
«Η αντιμετώπιση αυτών των αποτρέψιμων αιτιών αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές ευκαιρίες για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου», ανέφερε στο Science Alert η Isabelle Soerjomataram, ιατρική επιδημιολόγος του WHO και εκ των επικεφαλής συγγραφέων της ανάλυσης.
Οι 2 συνήθειες που παίζουν μεγάλο ρόλο στον καρκίνο
Η μελέτη έδειξε ότι το 2022 καταγράφηκαν σχεδόν 19 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου. Περίπου το 38% αυτών των διαγνώσεων συνδέθηκε με 30 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου.
Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονταν το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, η χαμηλή σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υπεριώδης ακτινοβολία, οι λοιμώδεις παράγοντες (π.χ. ορισμένα στελέχη του ιού HPVΟ HPV (Human papilloma virus, Ιός των ανθρωπί…), καθώς και περισσότερες από 12 μορφές επαγγελματικής έκθεσης.
Ο σημαντικότερος παράγοντας που μπορεί να προληφθεί συνδέθηκε με τον καρκίνο ήταν το κάπνισμα. Το 2022 αποδόθηκε σε αυτό το 15% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως.
Στους άνδρες, ο κίνδυνος ήταν ακόμη μεγαλύτερος, καθώς το κάπνισμα συνδέθηκε με το 23% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου διεθνώς.
Ωστόσο, το κάπνισμα δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Η ατμοσφαιρική ρύπανση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, με την επίδρασή της να διαφέρει ανάλογα με την περιοχή. Στην Ανατολική Ασία, για παράδειγμα, περίπου το 15% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες αποδόθηκε στη ρύπανση του αέρα. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία, περίπου το 20% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα στους άνδρες συνδέθηκε με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Παράλληλα, οι λοιμώξεις συνδέθηκαν με περίπου το 10% των νέων περιστατικών καρκίνου. Στις γυναίκες, το μεγαλύτερο ποσοστό καρκίνων που θα μπορούσαν να προληφθούν αποδόθηκε στον υψηλού κινδύνου ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPVΟ HPV (Human papilloma virus, Ιός των ανθρωπί…, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
Ευτυχώς, σήμερα υπάρχει εμβόλιο για τον HPVΟ HPV (Human papilloma virus, Ιός των ανθρωπί… που προλαμβάνει πολλές από αυτές τις σχετιζόμενες νόσους, ωστόσο η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή σε πολλά μέρη του κόσμου.
Τα περιστατικά καρκίνου του στομάχου είναι συχνότερα στους άνδρες και τείνουν να συνδέονται με το κάπνισμα και με λοιμώξεις που ευνοούνται από τον συνωστισμό, τις ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής και την περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό.
«Εξετάζοντας τα πρότυπα ανά χώρα και πληθυσμιακή ομάδα, μπορούμε να προσφέρουμε στις κυβερνήσεις και στους πολίτες πιο συγκεκριμένες πληροφορίες, ώστε να προληφθούν πολλά περιστατικά καρκίνου πριν καν εμφανιστούν», ανέφερε ο André Ilbawi, επικεφαλής της ομάδας Ελέγχου του Καρκίνου στον World Health Organization και εκ των συγγραφέων της ανάλυσης.
Οι 2 συνήθειες που παίζουν μεγάλο ρόλο στον καρκίνο
Η ανάλυση δείχνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό των νέων περιστατικών καρκίνου θα μπορούσε να έχει προληφθεί, καθώς συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Από τους περίπου 19 εκατομμύρια νέους καρκίνους που καταγράφηκαν το 2022, σχεδόν το 38% αποδόθηκε σε παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον.
Κάπνισμα – ο σημαντικότερος προλήψιμος παράγοντας
Το κάπνισμα αναδείχθηκε ως ο κυρίαρχος παράγοντας κινδύνου. Σύμφωνα με τη μελέτη, ευθύνεται για περίπου 15% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως, ποσοστό που αυξάνεται σημαντικά στους άνδρες, φτάνοντας το 23%.
Η επίδρασή του δεν περιορίζεται στον καρκίνο του πνεύμονα, αλλά επεκτείνεται σε πολλαπλά όργανα, γεγονός που το καθιστά τον βασικότερο στόχο πρόληψης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ατμοσφαιρική ρύπανση – ο «σιωπηλός» παράγοντας
Η ατμοσφαιρική ρύπανση κατατάσσεται ως ο δεύτερος σημαντικός παράγοντας. Αν και δεν αποτελεί συνήθεια με την κλασική έννοια, πρόκειται για καθημερινή και αναπόφευκτη έκθεση, ιδιαίτερα σε αστικές και βιομηχανικές περιοχές.
Η μελέτη δείχνει ότι σε συγκεκριμένες περιοχές του κόσμου, η ρύπανση συνδέεται με έως και 15–20% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα, ακόμη και σε άτομα που δεν καπνίζουν, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του περιβάλλοντος στην καρκινογένεση.
Η ανάλυση
Η μελέτη καταδεικνύει ότι, παρότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες κινδύνου, το κάπνισμα και η ατμοσφαιρική ρύπανση ξεχωρίζουν ως οι δύο πιο επιβαρυντικοί σε παγκόσμιο επίπεδο. Η στοχευμένη πρόληψη σε αυτούς τους τομείς θα μπορούσε να αποτρέψει μεγάλο αριθμό περιστατικών καρκίνου πριν καν εμφανιστούν.
Η πρόληψη του καρκίνου δεν βασίζεται σε μία μόνο επιλογή, αλλά στον τρόπο ζωής συνολικά. Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι αλλαγές σε βασικές καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά τον κίνδυνο. Δεν χρειάζεται τελειότητα, αλλά επίγνωση και σταδιακή βελτίωση. Διαβάστε, ενημερωθείτε και δείτε ποιες αλλαγές είναι εφικτές για εσάς. Η υγεία χτίζεται καθημερινά, με μικρές αποφάσεις που έχουν μεγάλη σημασία στο μέλλον.
Σύμφωνα με www.healthstat.gr
ΠΗΓΗ: www.giatros-in.gr
Πηγή: www.truelife.gr
