Τα δύο μικροσκοπικά φεγγάρια του Άρη, ο Φόβος και ο Δείμος, αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της πλανητικής επιστήμης. Η ιαπωνική αποστολή MMX (Martian Moons eXploration) έχει στόχο να δώσει απαντήσεις για την προέλευσή τους, συλλέγοντας δείγματα από τον Φόβο και μεταφέροντάς τα στη Γη.
Η αποστολή αποτελεί διεθνή συνεργασία, με τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Εφόσον το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, τα δείγματα αναμένεται να φτάσουν στη Γη το 2031.
«Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα εκκρεμή μυστήρια σχετικά με τον σχηματισμό του ηλιακού συστήματος», δήλωσε ο Ντάνιελ Γκλάβιν, επιστήμονας της NASA που συμμετέχει στην αποστολή.
Δύο φεγγάρια που δεν ταιριάζουν στις θεωρίες
Ο Φόβος και ο Δείμος ανακαλύφθηκαν το 1877 από τον Αμερικανό αστρονόμο Άσαφ Χολ. Παρά τις δεκαετίες παρατηρήσεων από διαστημικά σκάφη και ρόβερ, η προέλευσή τους παραμένει ασαφής.
Οι επιστήμονες εξετάζουν δύο βασικά ενδεχόμενα. Σύμφωνα με το πρώτο, μια μεγάλη σύγκρουση στον Άρη εκτόξευσε πετρώματα στο διάστημα, τα οποία στη συνέχεια ενώθηκαν και σχημάτισαν τα δύο φεγγάρια. Η δεύτερη θεωρία υποστηρίζει ότι πρόκειται για αστεροειδείς που παγιδεύτηκαν από τη βαρυτική έλξη του πλανήτη.
Ωστόσο, τα έως τώρα δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν πλήρως καμία από τις δύο εκδοχές. «Είναι εξαιρετικά παράξενα, πολύ μικρά και αινιγματικά», σημειώνει η Άμπιγκεϊλ Φράεμαν, ερευνήτρια του Εργαστηρίου Αεριώθησης της NASA.
Ο Φόβος είναι το μεγαλύτερο και πλησιέστερο από τα δύο φεγγάρια. Πλησιάζει σταδιακά τον Άρη και εκτιμάται ότι σε περίπου 50 εκατομμύρια χρόνια είτε θα συγκρουστεί με τον πλανήτη είτε θα διαλυθεί, σχηματίζοντας έναν δακτύλιο από συντρίμμια. Ο Δείμος, αντίθετα, βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση και απομακρύνεται αργά από τον Άρη.
Η αποστολή θα συλλέξει δείγματα από τον Φόβο
Το MMX θα ταξιδέψει περίπου έναν χρόνο μέχρι τον Άρη και στη συνέχεια θα πραγματοποιήσει πολυετείς παρατηρήσεις των δορυφόρων του. Κύριος στόχος είναι ο Φόβος, από την επιφάνεια του οποίου το σκάφος θα επιχειρήσει να συλλέξει τουλάχιστον 10 γραμμάρια υλικού.
Στην αποστολή συμμετέχει και το μικρό ρόβερ Idefix, το οποίο αναπτύχθηκε από το Γερμανικό Αεροδιαστημικό Κέντρο και τη γαλλική διαστημική υπηρεσία CNES. Θα εξερευνήσει την επιφάνεια του Φόβου και θα βοηθήσει στον εντοπισμό κατάλληλων και ασφαλών σημείων για τη συλλογή των δειγμάτων.
Το MMX διαθέτει διαφορετικά συστήματα δειγματοληψίας, μεταξύ των οποίων μηχανισμό που θα συλλέξει υλικό από βάθος περίπου δύο εκατοστών, καθώς και σύστημα που θα ανασύρει επιφανειακή σκόνη και πετρώματα.
Παράλληλα, επιστημονικά όργανα θα αναλύσουν τη χημική και ορυκτολογική σύσταση των δύο φεγγαριών, αναζητώντας στοιχεία που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν τον τρόπο σχηματισμού τους. Το σκάφος θα πραγματοποιήσει επίσης παρατηρήσεις του Δείμου πριν ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής.
Τα ίχνη που μπορεί να αποκαλύψουν την ιστορία του Άρη
Η ανάλυση των δειγμάτων θα μπορούσε να δώσει απαντήσεις όχι μόνο για τα δύο φεγγάρια, αλλά και για τον ίδιο τον Άρη. Αν επιβεβαιωθεί ότι ο Φόβος σχηματίστηκε από υλικό που εκτοξεύτηκε από τον πλανήτη έπειτα από μια μεγάλη πρόσκρουση, οι επιστήμονες θα αποκτήσουν πολύτιμες πληροφορίες για τη σύσταση και τις συνθήκες που επικρατούσαν στον νεαρό Άρη.
Αν, αντίθετα, ο Φόβος είναι ένας αστεροειδής που παγιδεύτηκε σε τροχιά, τα δείγματα ενδέχεται να αποκαλύψουν στοιχεία για τη σύσταση σωμάτων που προέρχονται από διαφορετικές περιοχές του ηλιακού συστήματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναζήτηση νερού, οργανικών ενώσεων και αμινοξέων, δηλαδή μορίων που αποτελούν δομικά συστατικά των πρωτεϊνών. Η παρουσία τέτοιων ουσιών θα μπορούσε να προσφέρει νέα στοιχεία για τη χημική εξέλιξη του ηλιακού συστήματος και τις συνθήκες που ενδεχομένως ευνόησαν την εμφάνιση ζωής.
Επιπλέον, ο Φόβος ενδέχεται να έχει συγκεντρώσει στην επιφάνειά του υλικό που εκτοξεύτηκε από τον Άρη έπειτα από προσκρούσεις μετεωριτών. Επομένως, τα δείγματα θα μπορούσαν να περιέχουν μικροσκοπικά θραύσματα του ίδιου του πλανήτη.
Η αποστολή MMX αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την αποκωδικοποίηση της ιστορίας του Άρη. Παράλληλα, η Κίνα σχεδιάζει την αποστολή Tianwen-3, με στόχο τη συλλογή δειγμάτων απευθείας από τον Άρη και την επιστροφή τους στη Γη, επίσης στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Όπως εκτιμούν οι επιστήμονες, τα επόμενα χρόνια ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικά για την κατανόηση της εξέλιξης του Άρη και των συνθηκών που διαμόρφωσαν το περιβάλλον του.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το magazinenews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr
