Η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις μόλις πέντε χώρες της ΕΕ που έχουν ολοκληρώσει τη νομοθετική ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τη μισθολογική διαφάνεια, με τους νέους κανόνες να αλλάζουν σημαντικά το πλαίσιο γύρω από τις πληρωμές και τις αμοιβές των εργαζομένων.
Την ίδια ώρα, 22 από τα 27 κράτη – μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία σχετικά με πληρωμές. Η ευρωπαϊκή προθεσμία έληξε στις 7 Ιουνίου 2026, ενώ η Ελλάδα ολοκλήρωσε την ενσωμάτωση ένα μήνα αργότερα, με τον Ν. 5316/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στις 6 Ιουλίου.
Η χώρα βρίσκεται πλέον στην ίδια ομάδα με την Ιταλία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα και τη Σλοβακία, που έχουν επίσης ολοκληρώσει την ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο, όπως προκύπτει από στοιχεία της Eurostat, που επικαλείται το Euractiv.com.
Στην ελληνική περίπτωση, ο νόμος τέθηκε σε ισχύ από τη δημοσίευσή του, αλλά οι βασικές διατάξεις για τη μισθολογική διαφάνεια, οι οποίες αφορούν μεταξύ άλλων την ενημέρωση για τις αποδοχές και τις πληρωμές, θα εφαρμοστούν από την 1η Νοεμβρίου 2026.
Τι αλλάζει για εργαζομένους και υποψηφίους
Από την 1η Νοεμβρίου, οι εργοδότες στην Ελλάδα θα πρέπει να ενημερώνουν τους υποψηφίους για τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης πριν από τη συνέντευξη ή μέσω της αγγελίας εργασίας. Παράλληλα, δεν θα μπορούν να ζητούν από έναν υποψήφιο πληροφορίες για τον μισθό που λάμβανε στην προηγούμενη εργασία του.
Οι εργαζόμενοι αποκτούν επίσης δικαίωμα να ζητούν πληροφορίες για το δικό τους επίπεδο αμοιβής, αλλά και για τα μέσα επίπεδα αμοιβών, ανά φύλο, των εργαζομένων που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διαθέτουν αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια για τον καθορισμό των μισθών και, όπου εφαρμόζεται, για τη μισθολογική εξέλιξη.
Στο ίδιο πλαίσιο ενισχύεται η προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση μισθολογικών διακρίσεων, καθώς αλλάζει και το βάρος απόδειξης, ενώ προβλέπεται δυνατότητα αποζημίωσης για εργαζομένους που υφίστανται διακριτική μεταχείριση στις αμοιβές.
Υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις
Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει το νέο πλαίσιο για τις επιχειρήσεις με μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων, οι οποίες θα πρέπει να καταγράφουν και να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Στην Ελλάδα, οι πρώτες υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων αφορούν τους εργοδότες με 150 ή περισσότερους εργαζομένους, με πρώτη προθεσμία την 7η Ιουνίου 2027. Για επιχειρήσεις με 100 έως 149 εργαζομένους, η σχετική υποχρέωση ξεκινά το 2031.
Όταν τα στοιχεία δείχνουν μισθολογική διαφορά τουλάχιστον 5% μεταξύ ανδρών και γυναικών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων και η διαφορά αυτή δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με αντικειμενικά και ουδέτερα κριτήρια, προβλέπεται διαδικασία κοινής μισθολογικής αξιολόγησης από την επιχείρηση και τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη
Η εικόνα στην υπόλοιπη ΕΕ είναι πολύ διαφορετική, καθώς 22 χώρες, δηλαδή το 81% του συνόλου, δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την ενσωμάτωση της οδηγίας, παρότι η προθεσμία έληξε στις 7 Ιουνίου.
Το Βέλγιο, η Εσθονία και η Πολωνία έχουν εφαρμόσει μέρος των κανόνων, ενώ σε 13 χώρες η νομοθετική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, είτε με σχέδια νόμου είτε με προτάσεις που έχουν ήδη φτάσει στα κοινοβούλια. Στις Αυστρία, Κροατία, Δανία, Γερμανία, Ουγγαρία και Λουξεμβούργο δεν είχε ακόμη δημοσιευθεί σχετικό νομοθετικό κείμενο.
Παρά την καθυστέρηση, η Κομισιόν δεν έχει μέχρι στιγμής ξεκινήσει επίσημες διαδικασίες παράβασης κατά των κρατών που έχασαν την προθεσμία, αλλά έχει διαθέσει περισσότερα από 3,8 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος CERV και ακόμη 5 εκατ. ευρώ μέσω της πρόσκλησης για την ισότητα των φύλων το 2026, με στόχο να υποστηρίξει την εφαρμογή των νέων κανόνων.
Στόχος να περιοριστεί το μισθολογικό χάσμα
Πίσω από τους νέους κανόνες βρίσκεται η προσπάθεια περιορισμού της διαφοράς στις αμοιβές ανδρών και γυναικών. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, για το 2024, δείχνουν ότι οι γυναίκες στην ΕΕ κέρδιζαν κατά μέσο όρο 11,1% λιγότερα ανά ώρα από τους άνδρες. Το χάσμα ήταν υψηλότερο στην Εσθονία, στο 18,8%, ενώ το Λουξεμβούργο ήταν η μοναδική χώρα όπου ο δείκτης ήταν αρνητικός, στο -0,8%.
Η ευρωπαϊκή οδηγία επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα όχι μόνο εκ των υστέρων, αλλά ήδη από τη διαδικασία πρόσληψης, αφού η υποχρέωση ενημέρωσης για τον μισθό, η απαγόρευση ερωτήσεων για προηγούμενες αποδοχές και η δυνατότητα των εργαζομένων να ζητούν στοιχεία για τις αμοιβές συγκρίσιμων θέσεων αποτελούν τον πυρήνα του νέου πλαισίου.
Πηγή: www.newsit.gr
